Waar gaat het mis?

Defensie en de provincie Utrecht hebben recent een bestuursakkoord gesloten. Dat is logisch. Defensie heeft veel grond in de provincie en is een belangrijke partner. Er wordt ook samengewerkt op het gebied van innovatie. Er is een intentieverklaring getekend met provincies, bedrijven en kennisinstellingen. Ook wordt gewerkt aan plannen om kansen van Defensie-investeringen beter te benutten.

Dat zijn goede stappen. Maar de aandacht ligt vooral op ruimte: hoe past de groei op kazernes en in de omgeving? Het valt op dat andere belangrijke onderwerpen nog weinig concreet zijn. Terwijl Defensie veel invloed heeft op de leefomgeving. En die invloed zal groeien. Het gaat om drie belangrijke onderwerpen: woningen, natuur en energie.

Woningen

Defensie verwacht in het midden van het land 4.000 tot 6.000 extra banen tot 2040. Volgens de provincie leidt dit niet direct tot extra woningbouw. Veel mensen wonen al in de regio of willen reizen. Toch roept dat vragen op.

De woningmarkt staat al onder druk. Extra banen zorgen vaak voor extra vraag naar woningen. Er zijn geen afspraken met Defensie over huisvesting. Defensie richt zich vooral op tijdelijk verblijf op kazernes, niet op vaste woningen. Dat is opvallend.

Bij arbeidsmigranten wordt van werkgevers verwacht dat zij helpen met huisvesting. Waarom geldt dat niet voor Defensie? Als Defensie groeit, waarom helpt zij dan niet mee met woningen? Dat is ook belangrijk voor Defensie zelf. Goed personeel heeft een betaalbare en goede woning nodig.

Natuur

Op het gebied van natuur gebeurt er wél iets. In de gebiedssamenwerking Amersfoort tot Zeist (A tot Z) zijn afspraken gemaakt om te werken aan natuur. Dat is positief. Defensieterreinen bieden namelijk grote kansen. Het zijn vaak waardevolle natuurgebieden, met potentie voor biodiversiteit, klimaatadaptatie en samenwerking met natuurorganisaties.

Maar juist omdat die kansen zo groot zijn, mag de ambitie groter. Het gaat nu nog vooral over natuurverbindingen en onderzoeken. De vraag is: wanneer wordt dit concreet? En hoe benutten we de unieke positie van Defensie als grote grondeigenaar écht voor natuurversterking in de provincie?

Energie

Soms stelt Defensie beperkingen. Bijvoorbeeld bij windmolens op een oefenterrein bij Leusden. Daardoor vallen plekken voor duurzame energie af. Aan de andere kant onderzoekt Defensie wel kansen. Er wordt gekeken naar energieopwekking en opslag op eigen terreinen. Ook wordt gekeken naar aardwarmte bij de Bernhardkazerne. 

Dat biedt kansen. Maar ook hier blijft het vaak bij onderzoek. Als Defensie ruimte gebruikt en soms beperkt, moet daar ook actie tegenover staan. Niet alleen plannen maken, maar ook uitvoeren.

Een begin, maar nog niet genoeg

De provincie en Defensie werken samen. Er zijn plannen en ideeën. Dat is goed. Maar het is nog niet genoeg. Gezien de grote investeringen en de impact op de provincie, mag meer verwacht worden. Niet alleen kijken naar ruimte, maar ook verantwoordelijkheid nemen voor grote uitdagingen. 

Dat betekent: bijdragen aan woningen, natuur en energie. En dan niet alleen ideeën, maar ook echte resultaten. Van plannen naar uitvoering. Dat is niet alleen goed voor Defensie, maar ook de provincie Utrecht. 

Die opdracht heeft Provinciale Staten nu ook meegegeven aan Defensie door het aannemen van een motie op initiatief van GroenLinks. Daar zijn we blij mee. Want echte veiligheid gaat niet alleen over wat we beschermen. Maar ook over de manier waarop we onze leefomgeving versterken. We blijven het volgen!

Margriet van de Vooren
Statenlid